100-lecie ochrony przyrody w Pieninach

Wiosenny widok na wzgórze z ruinami zamku w Czorsztynie, z fragmentem jeziora czorsztyńskiego, z Tatrami w tle
14 marca minęło dokładnie sto lat od utworzenia w Pieninach pierwszego obszaru chronionego. Mowa o 100-leciu prywatnego rezerwatu przyrodniczego Zamek Czorsztyn, założonego w 1921 roku w Czorsztynie przez hrabiego Stanisława Drohojowskiego. Rezerwat powstał na jego gruntach obejmujących wzgórze zamkowe z ruinami zamku i grupą skałek wokół niego. To zarazem początek historii najstarszego w Polsce parku narodowego.

W kolejnym roku po odzyskaniu przez Polskę niepodległości - w 1919 r. powstała Państwowa Komisja Ochrony Przyrody, na czele której stanął prof. Władysław Szafer. Plan działania państwa w tym zakresie obejmował utworzenie parku narodowego w Pieninach. 14 marca 1921 roku Hrabia Stanisław Drohojowski , ówczesny właściciel Czorsztyna, złożył deklarację utworzenia prywatnego rezerwatu przyrodniczego, stanowiącą przyczynek do powstania pierwszego rezerwatu chronionego w Pieninach. Tworząc rezerwat, wskazano kierunek działań konserwatorskich łączący ochronę wartości kulturowych i przyrodniczych. 

Pieniński Park Narodowy - najstarszy w Polsce - został utworzony w 1932 roku. W 1970 r., w miejscu dotychczasowego rezerwatu prywatnego powstał rezerwat przyrody administrowany przez Pieniński Park Narodowy, mimo, że nie był jego częścią i leżał poza jego obszarem. 18 lat później Park przejął obowiązki opiekuna i inwestora zamku, związane z utrwaleniem ruin. W roku 1996 poszerzono granice Pienińskiego Parku Narodowego, włączając rezerwat w jego obręb. Dziś, ten fragment najstarszego parku narodowego w Polsce funkcjonuje pod nazwą „Uroczysko zamek Czorsztyn”. 


Wzgórze zamkowe zbudowane jest z ciekawych jurajskich i kredowych utworów skałkowych, bogatych w skamieniałości, co stanowi interesujący przykład budowy geologicznej Pienin. Z tarasów zamku górnego roztacza się ciekawa panorama na Zbiornik Czorsztyński, Pieniny Spiskie i Tatry. Z okien baszty Baranowskiego podziwiać można panoramę Podhala, Gorców i fragmentu Pienin Czorsztyńskich. Na zamku znajduje się najliczniejsze stanowisko pszonaka pienińskiego – jednego z dwóch endemitów występujących w Pienińskim Parku Narodowym. Jego żółte kwiaty zwabiają na wzgórze liczne owady, a wśród nich motyla niepylaka apollo.

 

Multimedia