Facebook link

Pałac Larischów Bulowice - Obiekt - VisitMalopolska

Powrót

Pałac Larischów Bulowice

Pałac Larischów Bulowice

Pałac z wieżyczką widziany z lotu ptaka. Wokół rozległy park.
ul. Zamkowa 15, 32-652 Bulowice Region turystyczny: Oświęcim i okolice
W 1882 roku baron Karol Edmund Larisch wzniósł pałac w stylu angielskiego neogotyku dla swojej żony Jessey Marii z Mapeltoft-Paterson.

Około 1817 roku baron Karol Larisch kupił od Ignacego Błeszyńskiego Bulowice Górne. Jego syn Edmund w drugiej połowie XIX wieku wykupił i połączył pozostałe majątki w Bulowicach. W 1882 roku wybudował neogotycki pałac, w którym zamieszkał z poślubioną w Londynie żoną Jessey, córką Johna Patersona właściciela Castle Huntley w Szkocji. Pałac w Bulowicach był kopię szkockiego, rodzinnego zamku Jessey położone niedaleko Aberdeen, w którym mieszkała przed ślubem. W pałacu tętniło życie, majątek był zadbany. W 1915 roku we wsi odpoczywała I Brygada Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego, który prawdopodobnie gościł w pałacu.

Larischowie mieszkali w Bulowicach do początku II wojny światowej. Syn barona Aleksander brał udział w kampanii wrześniowej w szeregach Wojska Polskiego. W 1941 roku Niemcy rozpoczęli wysiedlanie mieszkańców wsi. Edmund Larisch odmówił podpisania volskslisty, za co Niemcy wywieźli go wraz z synem do obozu koncentracyjnego w Mathausen, potem Dachau, eksmitowana rodzina zamieszkała w domku ogrodnika. Władze okupacyjne urządziły w pałacu mieszkania dla niemieckich osadników, szkołę i sanatorium dla żołnierzy. Edmund i Aleksander przeżyli obozy i w 1945 roku wrócili do domu.

W 1945 roku do wsi wkroczyły oddziały Armii Czerwonej, pałac ograbiono i zdewastowano. W 1947 roku w wyniku reformy wywłaszczeniowej majątek przejęło państwo. W latach 60. i 70. XX wieku działało w nim sanatorium przeciwgruźlicze, w latach 1977–2008 oddział leczenia odwykowego szpitala psychiatrycznego w Andrychowie. Później pałac opustoszał.

W 2013 roku pałac z otaczającym go parkiem odzyskali spadkobiercy dawnych właścicieli. Dziś jest własnością prywatną, został częściowo wyremontowany, jest ogrodzony i nieudostępniony do zwiedzania.

Neogotycki pałac, wzniesiony według projektu Andrzeja Walczoka, to budynek murowany z cegły, tynkowany, zbudowany na planie prostokąta, dwukondygnacjowy, kryty płaskim dachem z trzema narożnymi basztami. Siedmioosiową fasadę z centralnym ryzalitem wzbogaca podcień na parterze i obszerny taras-loggia na piętrze. Nad gmachem góruje ośmioboczna, czterokondygnacyjna baszta, a z tyłu dwie mniejsze, kwadratowa i okrągła. Pałac zdobią neogotyckie krenelaże, sterczyny i nadokienniki. Sala balowa miała szklany sufit, przez który było widać niebo. Park przypałacowy poprzecinany ścieżkami, pełen był drzew, krzewów i kwiatowych rabat. Na jego krańcu stał domek ogrodnika.