Facebook link

Kirkut Chrzanów - Obiekt - VisitMalopolska

Powrót

Kirkut Chrzanów

Kirkut Chrzanów

Kamienne macewy.
ul. Borowcowa, 32-500 Chrzanów Region turystyczny: Oświęcim i okolice
Znajdujący się przy ulicy Podwale w Chrzanowie cmentarz żydowski pochodzi z połowy XVIII wieku. Znajduje się tam ok. 1500 macew, z których najstarsza pochodzi z 1802 r. W ohelu północnym pochowano zmarłego w 1828 roku Szlomo Bochnera, ucznia Elimelecha z Leżajska. W ohelu południowym spoczywają przedstawiciele dynastii Halbersztamów.

 Na powierzchni 1,6 ha zachowało się około 1500 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1802 roku. Dzięki wykonanym pracom inwentaryzacyjnym sporządzono spis nagrobków. Wiele z nich posiada wartość zabytkową i artystyczną. W północnej części cmentarza znajdują się trzy wyjątkowe nagrobki z połowy XIX w., które mają wyryte trzy ryby splecione w gwiazdę Dawida. Warto dodać, że pochowano tam ludzi zajmujących znaczące stanowisko w społeczności żydowskiej. Jest tu nagrobek Fanny i Leopolda Cyferów: rodziców dr Samuela Cyfera, wiceburmistrza Chrzanowa. Na cmentarzu znajdują się dwa ohele: rabina Salomona Bochnera (zm. 1828) oraz rabinów z rodu Halbersztamów: Dawida syna Chaima – protoplasty rodu, trzech synów Dawida: Mojżesza, Jozefa Zewa i Naftalego oraz dwóch synów Mojżesza: Józefa Elimelecha i Barucha. Dawid, Naftali, oraz Józef Elimelech pełnili w Chrzanowie funkcję rabinów od połowy XIX w. do 1943 roku. Na cmentarzu znajduje się ponadto pomnik upamiętniający 27 Żydów z Chrzanowa rozstrzelanych we wrześniu 1939 r. w Trzebini. Pomnik wspomina także ostateczną zagładę Żydów z Chrzanowa w lutym 1943 roku. W 1961 r. Kongregacja Krakowska Związku Religijnego Wyznania Mojżeszowego wystosowała do Ministerstwa Gospodarki Komunalnej pismo, z którego wynika, że „duży” cmentarz przetrwał wojnę w stosunkowo dobrym stanie. Dewastacja nekropolii nastąpiła w kolejnych latach po wyzwoleniu, kiedy to ówczesne władze miejskie zwolniły stróża cmentarza. W latach 2005–2007 staraniem gmin żydowskich i samorządu lokalnego Chrzanowa została przeprowadzona gruntowna renowacja nekropolii. Został odbudowany i wzmocniony mur, wykonano nową bramę wejściową, poskładano rozbite nagrobki i usunięto zbędny drzewostan. W uroczystości otwarcia odnowionego cmentarza wziął udział naczelny rabin Polski, Michael Schudrich, oraz potomkowie żydowskich mieszkańców Chrzanowa z Izraela, Stanów Zjednoczonych, Szwajcarii i Niemiec, a także przedstawiciele tamtejszych gmin żydowskich oraz placówek dyplomatycznych Izraela, Stanów Zjednoczonych i Niemiec. W marcu 2009 r. nieznani sprawcy zniszczyli 50 nagrobków na chrzanowskiej nekropolii. Po tym wydarzeniu dyrektor Muzeum w Chrzanowie podjął decyzję o zatrudnieniu pracowników firmy ochroniarskiej dla zapewnienia bezpieczeństwa i spokoju cmentarza.