Facebook link

Szyb Sutoris Bochnia - Obiekt - VisitMalopolska

Powrót

Szyb Sutoris Bochnia

Szyb Sutoris Bochnia

Szyb i zabudowania nadszybia.
ul. Solna, 32-700 Bochnia Region turystyczny: Pogórza
tel. +48 146926752
tel. +48 146926754
To jeden z pierwszych szybów bocheńskiej kopalni soli wybity w połowie XIII wieku i najstarszy wciąż funkcjonujący szyb górniczy w Europie. W 2013 roku unikatowa kopalnia została wpisana na Listą Światowego Dziedzictwa UNESCO.

W okolicach Bochni sól z odparowanej solanki pozyskiwano już 3500 lat przed naszą erą i od studni solankowych rozpoczęła się historia jej wydobycia. Początki bocheńskiej kopalni sięgają 1248 roku, gdy przy pogłębianiu studni odkryto pokłady soli kamiennej. W 1251 roku w szybie Sutoris rozpoczęto wydobycie metodami górniczymi. Kopalnia była dochodowym przedsiębiorstwem królewskim. W 1368 roku król Kazimierz Wielki wydał tak zwane Statuty Żupne określające zasady sprzedaży soli. Od XIII wieku do 1772 roku kopalnia wchodziła w skład żup krakowskich.

Z najstarszym szybem Sutoris związana jest legenda o pierścieniu świętej Kingi mówiąca, że właśnie tu księżna odnalazła bryłę soli z zaręczynowym pierścieniem. Dawniej szyb zwano Szewczym lub Szewczą Górą, a szewc w języku łacińskim to sutor, stąd nazwa szybu. Pod taką nazwą znany był od 1397 roku, gdy dużymi udziałami w dochodach z soli dysponował cech szewców.

Pierwotna głębokość szybu 60–70 metrów, to dzisiejszy pierwszy poziom Danielowiec. W XIV i XV wieku Sutoris był jednym z głównych szybów wydobywczych. W XV i XVI wieku kopalnia rozwijała się, zbudowano nowe szyby. W XVII wieku jej rozwój zahamowały wojny, kryzys gospodarki oraz wyczerpanie łatwo dostępnych pokładów i ograniczenia techniczne. Głębsze wydobycie rozpoczęto w XVIII wieku. Znów uruchomiono szyb Sutoris, który w 1830 roku osiągnął głębokość 176 metrów czyli poziom August, dziś fragment podziemnej trasy turystycznej.

W 1874 roku nad szybem zainstalowano pierwszą w kopalni parową maszynę wyciągową. W latach 1905–1906 zbudowano budynki nadszybia projektu Ferdynanda Lieblinga. W latach 1993–1995, wymieniono wieżę i poszerzono otwór szybowy.

Gdy kopalnia osiągnęła głębokość 468 metrów jej eksploatację uznano za nierentowną i w 1990 roku zaprzestano wydobywania. Dziś z zabytkowych obiektów kopalni korzystają turyści i kuracjusze.

W latach 2017–2020 w otoczeniu szybu Sutoris prowadzono prace mające na celu udostępnienie zwiedzającym kolejnych wyrobisk. W szybie zbudowano schody umożliwiające zejścia do kopalni i tworzonej trasy turystycznej. Prace mają być zakończone w 2021 roku.