Tarnów i okolice

Tarnów i okolice

rynek wraz z ratuszem i przylegającą do niego wieżą, wokół kamieniczki
Przejeżdżając przez Małopolskę, warto poświęcić dłuższą chwilę miastu Tarnów i jego okolicom, które zachwycają turystów swoim urokiem. Tarnów jest jednym z najważniejszych ośrodków turystycznych i kulturalnych w województwie. W mieście panuje sprzyjający mikroklimat, co czyni go najcieplejszym w Polsce. Każdy ze zwiedzających może nabyć specjalną pamiątkę ,,ciepło z Tarnowa’’ – uroczy gadżet podobny do poduszeczki, pełniący rolę ogrzewacza termicznego, który przypominać będzie o wspaniałych chwilach spędzonych w tym mieście. Najcieplejszym punktem w Tarnowie jest Park Sanguszków. Charakteryzuje się wyjątkowym nasłonecznieniem i specyficznym kątem padania promieni słonecznych. Pozytywny i ciepły tarnowski klimat sprawia, że w regionie powstały winnice, a wino z regionu coraz częściej jest dostrzegane i nagradzane na krajowych festiwalach i konkursach. Wiele lokalnych winnic znajduje się na Małopolskim Szlaku Winnym. Pod koniec 2019 r. zintegrowany produkt winiarski „EnoTarnowskie” otrzymał certyfikat Polskiej organizacji Turystycznej „Najlepszy produkt turystyczny 2019 roku”.

Perła renesansu

„Perła renesansu’’ – tak o Tarnowie i jego Starówce wypowiadają się wybitni znawcy sztuki. Tworzyli tu najwybitniejsi włoscy architekci i rzeźbiarze, tacy jak Bartolomeo Berecci, Jan Maria Padovano oraz Santi Gucci. Wędrując ulicami Tarnowa, możemy podziwiać renesansowe kamieniczki, mieszczące się w samym sercu rynku, Dom Mikołajowski wzniesiony w XVI w., Dom Florencki czy centralnie ulokowany Ratusz z 30-metrową wieżą i najstarszym w Polsce ręcznie nakręcanym zegarem. 

Nie można też nie zauważyć elementów kultury żydowskiej, takich jak bima, cmentarz i mykwa z pomnikiem Pierwszego Transportu do KL Auschwitz (14.06.1940 r.).  W Tarnowie znajduje się także monumentalny dworzec kolejowy z 1910 r., odnowiony w latach 2007-2010, który został zbombardowany w 1939 roku. Pasjonaci historii powinni odwiedzić również cmentarze wojskowe z okresu I Wojny Światowej. 

Tarnów słynie z monumentalnych, najwyższych w Europie pomników nagrobnych rodu Tarnowskich i Ostrogskich w Bazylice Katedralnej. Nad miastem górują ruiny zamku rodu Tarnowskich, które stanowią świadectwo znaczenia tego wpływowego rodu. 

Miłośnikom modernizmu polecamy wizytę w przemysłowej części miasta – Mościcach. Bogata historia dzielnicy fascynuje nie tylko historyków, ale także odwiedzających ją turystów, a jej zabudowa jest prawdziwym świadectwem minionych czasów. Architektom i budowniczym przyświecał nadrzędny cel - mieszkańcom miało się tu żyć wygodnie, budynki miały być funkcjonalne i optymalnie rozmieszczone na planie miasta. Nie bez znaczenia było połączenie architektury z pasmami zieleni, dzięki czemu projekt świetnie wpasował się w założenia idei „miasta ogrodów”. Otulone zielenią wille nawiązujące do ziemiańskich dworków z przełomu XVIII-XIX w., budynek Zakładów Azotowych, osiedle przyfabryczne (wpisane do rejestru zabytków), instalacja artystyczna Wilhelma Sasnala - Mościce to z pewnością jedna z najciekawszych dzielnic Tarnowa, na jej zwiedzanie warto poświęcić dłuższą chwilę!

 

Miejsca kultu

W samym Tarnowie i okolicy jest kilka ważnych miejsc kultu. Jednym z nich jest Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej (Bazylika Katedralna), w którym mieści się figura Matki Bożej Bolesnej wykonana w XVII w. w drewnie, uznawana za cudowną. Równie urokliwy jest drewniany kościółek Matki Bożej Szkaplerznej – przepiękny rokokowy ołtarz główny nadaje temu miejscu wyjątkowego charakteru. Mieści się w nim obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem słynący z wielu łask, a zdobią go korona oraz haftowane suknie. 

Godne uwagi jest Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej – szczególnym kultem otoczone są tutaj relikwie błogosławionych Franciszka i Hiacynty. Ponadto nieopodal Tarnowa można podziwiać unikalne zabytki sztuki sakralnej, tj. drewniany kościół w Zawadzie, drewniany kościół w Skrzyszowie czy sanktuarium w Odporyszowie. W miejscowym Sanktuarium znajduje się cudowny obraz z wizerunkiem Matki Bożej Odporyszowskiej, a także źródełko które, według legendy, uratowało życie spragnionych żołnierzy. Jego wodzie wiele osób zawdzięcza zdrowie.

Warto odwiedzić Sanktuarium Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika w Szczepanowie i Sanktuarium Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Tuchowie – największe centrum maryjne w rejonie tarnowskim. Jest to jednonawowy kościół z bocznymi kaplicami i przepięknym barokowym ołtarzem, w którym znajduje się słynący z wielu łask wizerunek Madonny z Dzieciątkiem. 
Inne sakralne miejsca godne uwagi to dawna synagoga w Dąbrowie Tarnowskiej, kościół w Dębnie k. Tarnowa i Wał-Ruda gdzie urodziła się bł. Karolina Kózkówna.

Cofnij się w czasie

Wędrując po Tarnowie i jego okolicach nie można przejść obojętnie obok licznych muzeów, przypominających dawne czasy. Opuszczając katedrę i kierując swój wzrok w prawo, ujrzymy najstarsze muzeum kościelne w Polsce – Muzeum Diecezjalne. Blisko 500-letni budynek kryje w sobie liczne skarby sakralne i nie tylko. Arcydzieła malarstwa, rzeźbiarstwa, szaty liturgiczne przykują uwagę niejednego konesera sztuki.

Będąc na placu Sobieskiego, skręcając w lewo, w ulicę Krakowską, można... poczuć się jak w Wiedniu – to prawdziwa perła wśród ulic. W jednej z kamienic tej najważniejszej ulicy Tarnowa mieścił się niegdyś rząd ukraiński na uchodźstwie. Pomiędzy budynkami znajduje się dwór, a w nim jedno z najciekawszych polskich muzeów – Muzeum Etnograficzne, znane z jedynej w Europie wystawy poświęconej historii i kulturze Romów. Na dziedzińcu, w trakcie organizowanych tu imprez, można wziąć udział w cygańskim ognisku, a także podziwiać tańce Cyganek ubranych w barwne stroje.

Zwiedzając Tarnów warto odwiedzić także Zalipie, urokliwą wieś z muzeum Zagroda Felicji Curyłowej. W miejscowości tej organizowany jest przez Muzeum Okręgowe w Tarnowie oraz Dom Malarek w Zalipiu najstarszy w Polsce konkurs sztuki ludowej „Malowana Chata”. Domem Malarek jest ośrodkiem pracy twórczej, którego misją jest rozpowszechnianie wiedzy o sztuce regionu. 
Dysponując wystarczającą ilością czasu, warto wybrać się również do Wierzchosławic i Szczucina. W obu tych miejscach czeka na nas spora dawka wiedzy i inspiracji. W położonych na południe od Zalipia Wierzchosławicach znajduje się Muzeum Wincentego Witosa, czyli zagroda pierwszego premiera wywodzącego się ze wsi. W Szczucinie natomiast mieści się Muzeum Drogownictwa, jedno z najciekawszych muzeów techniki w Polsce. Zgromadzone są w nim stare maszyny i urządzenia drogowe, a także bogaty zbiór znaków drogowych czy słupów kilometrowych. Naprawdę warto tu zajrzeć! 

Miasto przyjazne 

Liczne parki i place zabaw w Tarnowie zachęcają do niedzielnych, rodzinnych spacerów oraz do wspólnej zabawy z dziećmi. Możliwość odpoczynku na kajakach lub rowerach to dodatkowe atrakcje. Wiślana Trasa Rowerowa biegnie przez najbardziej malownicze zakątki doliny Wisły oraz jej dopływy. Dużą popularnością cieszy się również trasa VeloDunajec. Dla osób ceniących sobie wędrówki szlakami leśnymi, polecamy spacery w pobliskich lasach, w których w sezonie znaleźć można piękne okazy grzybów. Zielone parki i zalesione ścieżki tarnowskich ulic wyśmienicie nadają się do uprawiania Nordic Walkingu. Osoby lubiące aktywny wypoczynek zapraszamy do licznych obiektów sportowych, których w Tarnowie nie brakuje: basenów, hal sportowych czy centrów wspinaczkowych. 
Na rogu ulic Krakowskiej i Nowego Świata znajduje się wymalowany przez dzieci… ,,Słoń’’, a na placu gen. J. Bema pomnik upamiętniający wyjątkową postać - Kataryniarza, który grywał przed wojną w Tarnowie, najczęściej można było go spotkać właśnie w tym miejscu. Rzeźba posiada specjalny mechanizm muzyczny, który sprawia, że stojąc w pobliżu Kataryniarz „rozpoczyna swój koncert”, z niewielkiej odległości słychać charakterystyczną melodię. Polecamy zobaczyć również monument przedstawiający Króla Władysława Łokietka przy ul. Wałowej. Legenda głosi, że dotknięcie prawą ręką królewskiego buta, przynosi szczęście, a więc nie ma na co czekać. Pozwólcie szczęściu uśmiechnąć się do siebie! 

Przy ul. Wałowej stoi ,,Ławka Poetów’’ z figurami Agnieszki Osieckiej, Jana Brzechwy, a także Zbigniewa Herberta. W skrzynkach umieszczonych tuż obok postaci, przy odrobinie szczęścia, można znaleźć książki ich autorstwa. 

Tarnowskie kulturalne

Miłośnicy kultury i rozrywki znajdą także coś dla siebie i na pewno nie będą się nudzić podczas pobytu w tym urokliwym mieście. Na smakoszy czekają pyszne dania regionalne, takie jak siuśpaj, czyli kasza jęczmienna z suszonymi śliwkami oraz kręciołki. Warto jest również wziąć udział w Pleśnieńskim Bachusie, czyli edycji Święta Owoców i Produktów Pszczelich, a koneserom dobrego wina polecamy Tuchovinifest – Międzynarodowym Festiwalu Wina. Nie możecie przegapić też Tarnowskich Dionizji, podczas których lokalni winiarze prowadzą tradycyjny orszak winny po Starym Mieście.

Nie samą strawą człowiek żyje. Wybierając się do Tarnowa warto wcześniej dokładnie przestudiować kalendarz wydarzeń kulturalnych, które odbywają się w mieście. Na długiej liście imprez, których nie można przegapić, znajduje Festiwal Komedii Teatralnej TALIA, podczas którego zobaczycie najlepsze przedstawienia komediowe z całej Polski. W wolnej chwili warto jest również zaglądnąć do Biura Wystaw Artystycznych, Galerii Panorama i Centrum Sztuki Mościce.

Ciekawą rozrywkę gwarantuje Fort Wapiti, czyli Wioska Indiańska w Zalasowej, tuż obok Tarnowa. To spokojne miejsce z widokami na pasmo Brzanki jest bogate w niezwykłe atrakcje i zabawy, szczególnie dla dzieci. To właśnie tam zobaczyć można unikalną wystawę XIX-wiecznego rękodzieła indiańskiego, indiańskie stroje, posłuchać niezwykłych opowieści i poczuć zapach dymu z ogniska.
Dobrą informację mamy również dla pasjonatów długich wędrówek i historii – będąc w Tarnowie pamiętajcie o Szlaku Frontu Wschodniego I Wojny Światowe, który prowadzi przez kilka województw, w tym przez województwo małopolskie i rejon Tarnowa. To właśnie na nim znajdują się pamiątki po działaniach wojennych z przepięknymi założeniami cmentarnymi np. w Łowczówku.

Tarnów jest pełen magii i tajemnic, koniecznie musisz się tutaj znaleźć! Wraz z bliskimi spędzisz niezapomniane chwile, wśród zabytków z duszą, oddając się rodzinnym rozrywkom.

Multimedia